|
|
|
|
|
 |
|
Star N52 - 24 w obsłudze
linii 57 na krańcówce pl. Wolności. Foto: ze zbiorów Wojciecha
Dębskiego; ok. 1958 r. |
| |
Typ:
Star N52
Producent:
Sanocka Fabryka Wagonów "Sanowag"
Lata budowy dla Łodzi: 1956-1957
Ilość pojazdów w Łodzi: 16
Pierwszy przydział: MPK-Łódź (zajezdnia
Chocianowice)
Ostatni przydział: MPK-Łódź (zajezdnia Helenówek)
Data wpisu pierwszego pojazdu: 1956
Data skreślenia ostatniego pojazdu: 31.08.1961
Długość: 8370 mm
Szerokość: 2455 mm
Wysokość: 3000 mm
Ciężar własny: 5270 kg
PODWOZIE
Rama spawana z podłużnic tłocznych o profilu ceowym
Silnik: typ S42 o zapłonie iskrowym,
czterosuwowy, 6-cylindrowy, rzędowy
Pojemność silnika: 4,2 dm3
Moc silnika: 85 KM
Skrzynia biegów: mechaniczna, 4-biegowa,
niezsynchronizowana
Zawieszenie przodu: resory podłużne
półeliptyczne, mocowane końcami przez sworznie do
wieszaków ramy.
Zawieszenie tyłu: resory podłużne
półeliptyczne, mocowane końcami przez sworznie do
wieszaków ramy. Wzmocnione dodatkowymi resorami opartymi
obustronnie na ślizgaczach.
Rozstaw osi: 4500 mm
Układ kierowniczy: kierownica z przekładnią
ślimakową globoidalną o podwójnej rolce
Układ hamulcowy: hamulec nożny
hydrauliczny z pomocniczym mechanizmem podciśnieniowym
działał na szczęki wszystkich kół. Hamulec ręczny
mechaniczny działał tylko na koła tylne, niezależnie od
hamulca hydraulicznego. |
Zbiornik paliwa: 110 litrów
NADWOZIE
Konstrukcją nośną w nadwoziu był szkielet wykonany z
kształtek blachy stalowej, spawany elektrycznie.
Szkielet był wypełniony i obłożony nakładkami z drewna.
Nadwozie zamocowane było śrubami do ramy podwozia w
punktach rozłożonych symetrycznie po obu stronach ramy.
Poszycie zewnętrzne wykonano z arkuszy blachy stalowej.
Poszycie wewnętrzne ze sklejki i płyt pilśniowych
twardych. Narożniki wykonywano w formie wytłoczek z
blachy stalowej.
Na dachu bagażnik do 350 kg.
Podłoga: z desek grubości 25 mm, pokryta linoleum
lub matą gumową.
Ogrzewanie: parowe wysokoprężne, obieg
jednoprzewodowy, podgrzewany ciepłem gazów spalinowych
silnika.
Oświetlenie wnętrza: brak danych
Wentylacja: okna boczne oraz duża klapa w dachu.
Stanowisko kierowcy: półotwarte z siedzeniem typu
leżakowego z regulacją odległości od pedałów i
kierownicy. Brak osobnych drzwi po lewej stronie
stanowiska kierowcy.
Siedzenia: typu leżakowego, szkielety wykonano z
cienkich rur stalowych. Poduszki siedzenia i oparcia
wyścielone trawą morską i watą, pokryte dermatoidem
(skajem).
Ilość miejsc siedzących:
31 + 4
Ilość miejsc stojących:
Drzwi: jednoskrzydłowe w prawej ścianie nadwozia
obsługiwane ręcznie, wejściowe - z tyłu, wyjściowe - z
przodu.
Liczba drzwi: 2
Układ drzwi: 0-1-1
Prędkość maksymalna: 80 km/h
Zużycie paliwa: 33 l/100 km |
|
|
|
|
W latach
1956-1957 sprowadzono do Łodzi 16 Starów N52. Otrzymały kolejne
numery po Mavagach Tr-5 od 12 do 27. Autobusy stacjonowały na
terenie zajezdni tramwajowej Chocianowice. W 1959 roku
przeniesiono je do nowego Oddziału Warsztatów Samochodowych przy
ul. Zgierskiej na Helenówku.
Stary N52 kierowano
początkowo na wszystkie linie, w tym również na najbardziej
obciążoną 57. Niestety, autobusy te nie najlepiej sprawdziły się w
obsłudze linii miejskich - zwłaszcza w godzinach szczytu. Były
mało pojemne i posiadały drzwi, które przy częstej i dużej
wymianie pasażerów sprawiały kłopoty. W wyniku przeciążeń autobusy
ulegały częstym awariom z powodu zbyt małej mocy silnika w
stosunku do masy całkowitej pojazdu. Na problemy związane z ich
eksploatacją uwagę zwracała także łódzka prasa.
|
|
Źródło: "Głos
Robotniczy" - 13.07.1955 r. |
"Stary"
nie mogą przewozić "winogron"
Do naszej
redakcji zgłaszają się obywatele ze skargami na obsługę
autobusów "Star", którzy nie wpuszczają do wozów nadmiernej
liczby pasażerów. Autobus często odjeżdża nam "sprzed nosa" -
oświadczają Czytelnicy. Czy to słuszne?
Porozumiewaliśmy się w tej sprawie z dyrekcją MPK. Oświadczono
nam co następuje:
"Autobusy "Star" mogą zabrać tylko 31 pasażerów. Stanowi to
najwyższe maksymalne obciążenie tych wozów. Większa liczba
pasażerów, zwłaszcza w warunkach oblodzenia szos - stanowi
zagrożenie dla życia. Aby więc uregulować tę sprawę - wydano
zarządzenie zezwalające na zabieranie tylko 31 pasażerów na
każdy kurs".
Zarządzenie wydaje się słuszne. Zbyt dużo autobusów oddawało
się bez przerwy do remontu.
Czy podobnego zarządzenia nie należałoby wydać konduktorom
naszych wozów tramwajowych? Za dużo wagonów - tak potrzebnych
w dzisiejszym czasie - oddaje się do remontu z powodu właśnie
przeciążenia wozów "żywymi winogronami".
Źródło: "Głos Robotniczy" - 23.01.1958 r. |
|
|
|
|
 |
|
Pamiątkowe zdjęcie uczestników wycieczki na tle Stara N52 - 22.
Foto: ze zbiorów Łukasza Jakiela; 1958 r. |
|
|
|
Stary N52
eksploatowano w Łodzi pięć lat. Pierwszy egzemplarz, wóz nr 17,
wycofano ze służby 30 maja 1961 roku. Jako ostatnie, w dniu 31
sierpnia 1961 roku, skreślono wozy o numerach 18, 22 i 25.
Przynajmniej część autobusów sprzedano, ale ich dalsze losy są
nieznane.
Pod koniec lat 70. XX wieku udało się sprowadzić do zajezdni
tramwajowej Brus egzemplarz jeżdżący dawniej w MPK-Łódź. Był to
prawdopodobnie wóz nr 27, który szczęśliwie przetrwał u innego
przewoźnika. Autobus miał zostać eksponatem w mającym powstać na
Brusie Muzeum Komunikacji Miejskiej. Na początku lat 80. z
projektu zrezygnowano. Niestety, Stara oraz dwa inne eksponaty,
Ikarusy 620 i 556, pocięto na złom.
|
|
Źródło: "Tramwajarz Łódzki" - nr 12/1979
|
|
|
|
|
Stany inwentarzowe
(Tabela zawiera tylko numerację
pierwotną) |
|
Rok |
Stan
na koniec roku |
Wpisano sztuk |
Numery taborowe pojazdów przyjętych na inwentarz |
Skreślono sztuk |
Numery taborowe pojazdów skreślonych
z inwentarza |
|
1956 |
10 |
10 |
12 - 21 |
- |
|
|
1957 |
16 |
6 |
22 - 27 |
- |
|
|
1958 |
16 |
- |
|
- |
|
|
1959 |
16 |
- |
|
- |
|
|
1960 |
16 |
- |
|
- |
|
|
1961 |
- |
- |
|
16 |
12 - 27 |
|
|
|